คุณลักษณะของผู้นำ ที่จะทำให้ผู้คนอยากมีส่วนร่วมกับคุณ

สิ่งที่ทำให้มนุษย์เรายิ่งใหญ่กว่าสิ่งมีชีวิตประเภทอื่นๆเลยก็คือ เราสามารถลงมือทำอะไรร่วมกันได้ในจำนวนมากๆ เรามีอุดมการณ์ มีจุดมุ่งหมาย ก่อเกิดเป็นการมีส่วนร่วมในการสร้างสิ่งต่างๆที่ยิ่งใหญ่ คิดง่ายๆ ถ้าคุณอยากจะสร้างความสำเร็จใดๆก็ตามขอให้จงรู้ไว้เลยว่า คุณไม่สามารถที่จะทำคนเดียวได้ “ภาวะผู้นำ” จึงกลายเป็นสิ่งที่คุณต้องเรียนรู้

แล้วอะไรคือสิ่งที่ต้องมีอยู่ในตัวผู้นำ? ความสามารถ ความเก่งกาจ?

จริงอยู่ที่ว่าความรู้ความสามารถนั้นสำคัญ แต่มันเป็นเพียงแค่สิ่งพื้นฐาน เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราอยู่ในเกม แต่ในความเป็นจริงแล้วมันเป็นสิ่งที่หาได้ง่ายๆไม่ใช่หรือ คุณตอบตัวเองได้ไหมละว่า ตัวเองมีความเก่งความสามารถที่แตกต่างจากผู้อื่นอย่างไร ?

ในการว่าจ้างงาน ลูกค้าหรือเจ้านายต้องไว้วางใจในความสามารถของคุณเป็นสำคัญ ใช่แล้ว แต่ยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญมากกว่า นั่นก็คือ พวกเขาต้องไว้วางใจในคุณลักษณะของคุณด้วย

“ความเป็นผู้นำคือส่วนผสมที่เปี่ยมพลังระหว่างกลยุทย์และคุณลักษณะ แต่ถ้าขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปก็ขอให้เป็นกลยุทธ์เถิด” – ตำราพิชัยสงครามซุนจื่อ (art of war)

คุณลักษณะของผู้นำ ฝึกฝันได้อย่างไร

คุณลักษณะของผู้นำ คือสิ่งที่หาได้ยาก

หากใครมีสิ่งนี้อยู่ในตัวจะเป็นบุคคลที่มีค่าต่อสิ่งรอบตัว บางคนมักเรียกคนประเภทนี้ว่าหยิบจับอะไรเป็นทองไปหมด ในความเป็นจริงแล้ว พวกเขาแค่รู้จักการสร้างโอกาส สร้างโชค(ที่มาจากผู้อื่น)ได้มากว่าเท่านั้นเอง ในแง่ของการประสบความสำเร็จ ความเห็นส่วนตัวผม เราใช้ทักษะความสามารถมากสุดแค่ 20% เท่านั้น อีก 80% คือทักษะด้านคน

โปรดจงอย่ามองข้ามความสามารถที่ทำให้ผู้อื่นชอบ( Likability skills)  คนจำนวนมากมักจะมองข้ามหลักจิตวิทยาพื้นฐาน หรือทักษะด้านคน(Human skill) นั่นคือเราจะรู้สึกดีกับคนที่เราชอบ หลายคนไม่เข้าใจว่าทำไมเขาไม่ประสบความสำเร็จเสียที ทำงานก็เก่ง เป็นคนขยัน ทำไมถึงไม่มีใครเห็นอกเห็นใจ หากคุณเป็นเช่นนี้ก็ขอให้ลองสำรวจตัวเองดูครับว่า คุณเป็นคนที่มีคุณลักษณะอย่างไร

คุณลักษณะของผู้นำ ที่เด่นชัดที่สุดคือการถ่อมตน

หากคุณลอง search หาความหมายของคำว่า leadership ดูสิครับ มีเป็น 100 กว่าความหมายเลย คำว่า “ความเป็นผู้นำ” เปรียบเสมือนกับจอกศักดิ์สิทธิ์ที่ยังไม่มีผู้ใดค้นพบได้อย่างแน่ชัด ผมต้องขอโทษด้วยที่ไม่สามารถให้คำแนะนำที่ดีที่สุดกับคุณได้ ความมุ่งมั่น, ความรับผิดชอบ, ความอดทน ฯลฯ พวกนี้เป็นเรื่อง basic ที่ไม่อยากพูดถึง

หากแต่จะมีคำแนะนำเดียวที่ผมอยากจะนำเสนอในบทความนี้ ก็ขอให้คุณฝึกฝนคุณลักษณะของผู้นำที่สำคัญและมีค่ามากที่สุด นั่นคือการถ่อมตน

ความอ่อนน้อมถ่อมตน(humility) คำนี้มาจากภาษาละติน humilitas(ความนอบน้อม) รากศัพท์คือคำว่า humus (ดินที่มาจากการย่อยสลายตัวของพืชและสัตว์) อาจแปลได้ว่า การเป็นคนถ่อมตนคือส่วนเชื่อมโยงกับเศษฝุ่นธุลีที่อยู่ในดิน / ที่มา wikipedia-humility

ชวนให้นึกถึงวรรณกรรมสามก๊ก ในตอนที่เล่าปี่ออกแสวงหาปราชญ์ เล่าปี่ได้เข้าไปแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตัวต่อจูกัดเหลียง (ขงเบ้ง)ปราชญ์ผู้ทรงทรงภูมิความรู้ ก่อนที่จะเชิญมาเป็นกุนซือคู่ใจ โบราณท่านเปรียบเทียบไว้ว่า “รวงข้าวที่มีเมล็ดสมบูรณ์ย่อมมีลักษณะโค้งงอลงเนื่องจากหนักด้วยคุณค่าในเมล็ดข้าว ซึ่งจะต่างจากต้นข้าวที่มีรวงลีบไม่มีค่าอะไร แต่ยังชูชันตรงดิ่งอยู่อย่างนั้น”

 “หากคุณต้องการเห็นนิสัยใจจริงของคนๆหนึ่ง ก็ให้ดูว่าเขาปฏิบัติกับคนที่ต้อยต่ำกว่าเขาอย่างไร ไม่ใช่ดูการปฏิบัติกับคนที่เท่าเทียมกับเขา” – J. K. Rowling

เราสามารถที่จะฝึกฝนพัฒนาคุณลักษณะของผู้นำที่ดีได้ผ่านการสื่อสาร การสื่อสารคือปัญญาประดิษฐ์ที่ยิ่งใหญ่ของมนุษย์ เป็นภาษาแห่งพลัง

  1. เมื่อมีโอกาสได้ให้คำแนะนำผู้อื่น สอนงาน พรีเซ้นงาน การให้คำปรึกษาหรืออะไรก็แล้วแต่ ปิดประโยคด้วยคำพูดนี้เสมอ คุณมีอะไรจะแนะนำผมไหมครับ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงาน เจ้านายหรือลูกน้องเขาจะชอบคุณมากขึ้นเพียงแค่คุณพูดประโยคนี้
  2. รักแม่บ้านรักภารโรง : ไม่ใช่เรื่องเสียหายอะไรหากเราจะทำดีกับคนอื่น ใครๆก็ชอบให้มีคนเห็นความสำคัญทั้งนั้น ยกมือไหว้เขาไปได้เลย ก็อย่างที่บอกไว้ว่า “คุณสามารถตัดสินคุณลักษณะของคน โดยดูจากการที่คนๆนั้นปฏิบัติต่อคนที่มีฐานะต่ำกว่าเขายังไง”
  3. รับทำธุระให้คนนั้นคนนี้ : ถ้าจำเป็นก็ทำโดยที่ไม่ต้องหวังผลตอบแทน ว่าที่เจ้านายและคนรอบตัวคุณจะต้องประทับใจ อย่าคิดเอาแต่ว่าจะโดนเอาเปรียบ
  4. รักษาผลประโยชน์ของผู้อื่นอย่างเต็มที่ : การเจรจาต่อลอง ที่คนชอบใช้คำพูดที่ว่า “ทุกฝ่ายต่างได้รับผลประโยชน์” 50-50 , win-win ในทางทฤษฎีมันฟังดูดีมากๆ แต่คุณลองมองให้ลึกลงไปและคิดตามดูนะครับ ทุกฝ่ายต่างได้ประโยชน์ “ผมให้คุณไปแล้ว และคุณติดหนี้ผม” มันเป็นวิธีการแอบแฝง เมื่อคุณวางความสัมพันธ์ของคุณกับผู้อื่น ไม่ว่าจะในเชิงธุรกิจหรือความสัมพันธ์รูปแบบไหนในประเด็นที่ว่าใครเป็นหนี้อะไรใคร ใครเคยช่วยเหลืออะไรใครมาก่อน แค่นี้เราก็ไม่ใช่เพื่อนกันแล้ว แต่เป็นเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต่างหาก จงคิดถึงผลประโยชน์ของผู้อื่นเป็นที่ตั้ง ผลประโยชน์ของคุณก็จะได้รับการดูแลอย่างดี และพวกเขาจะไว้วางใจคุณ
  5. คุณเคยชงชาหรือกาแฟแจกคนทั้ง office ไหม ถ้าไม่เคยก็ลองทำดู ตั้งใจชงให้อร่อย ชงอย่างเต็มใจ ทุกคนจะต้องชอบคุณ พวกเขาจะมองคุณในแง่ดี และอยากช่วยเหลือคุณเป็นการตอบแทน
  6. เมื่อมีโอกาสรับประทานอาหารร่วมโต๊ะ ตักให้ผู้อื่นก่อนเสมอ
  7. ฟังมากกว่าพูด : คนที่รู้มาก ก็เกิดจากการฟังที่มากกว่าคนอื่น ผู้ที่ประสบความสำเร็จในโลกธุรกิจส่วนใหญ่ต่างมีลักษณะพื้นฐานคือการเป็นผู้ฟังที่ดี และควรจะหลีกเลี้ยงประโยคการสร้างกำแพงในการสื่อสาร เช่น รู้แล้ว คำนี้เป็นคำที่ใช้ปิดกั้นความรู้ที่จะเข้าหาตัวเองทุกรูปแบบ พูดอะไรฟังไม่รู้เรื่อง : จงหยุดใช้คำว่า “ฟังไม่รู้เรื่อง” กับผู้อื่น เพราะถ้าเราใช้คำนี้บ่อยๆ แล้วจบการสนทนากันไป สุดท้ายเราจะไม่รู้เรื่องจริงๆ เพราะเขาจะสงวนท่าทีไม่อยากบอกอะไรเราอีก  การฟังเป็นการเก็บเกี่ยวความรู้ต่างๆ มาสั่งสมเพื่อใช้ในการตัดสินวิเคราะห์ให้กลายเป็นข้อมูลสำคัญในการพัฒนาตนเอง พัฒนาองค์กร และการแก้ปัญหา
  8. มอบความเป็นฝ่ายถูกให้ผู้อื่นเสมอ : (เหมาะกับผู้ชายมากกว่า) หลีกเลี้ยงการโต้เถียงและการประทะคารมทุกรูปแบบ โต้กันไปโต้กันมาใครถูกใครผิดเป็นแบบนี้ไม่ได้ช่วยอะไร เพราะมนุษย์เราเป็นสิ่งมีชีวิตที่ใช้อารมณ์เป็นที่ตั้ง การมอบความเป็นฝ่ายถูกให้ผู้อื่น จะทำให้เขาใจเย็นลงได้ และเมื่อเขาเย็นลงแล้วหากเขาผิดจริงเขาจะกล่าวขอโทษคุณเอง และเราสามารถที่จะแสดงให้เขารับรู้ได้ว่าอะไรที่จะทำให้เรามีความสุข เขาจะทำตามความต้องการของคุณ
  9. รับสิ่งตอบแทนจากคนอื่นไว้บ้าง : หลายครั้งที่เรามักจะปฏิเสธการที่คนอื่นเสนอตัวขอช่วยเหลือ หรืออยากจะแบ่งปันบางสิ่งให้กับคุณ คุณจำเป็นต้องให้เขามีส่วนร่วมในการช่วยเหลือคุณ

9 ข้อที่กล่าวมา ไม่ใช่ในเรื่องของ concept แต่เป็น tell them what to do ต้องลองทำ ลองฝึก โดยเฉพาะในที่ทำงาน คุณถึงจะสัมผัสได้ถึงผลลัพธ์ คุณลักษณะที่แท้จริงควรมาจาก inner(ภายใน)ของแต่ละคน พฤติกรรมของเราไม่เหมือนกันอยู่แล้ว หากแต่ความสำเร็จเป็นเรื่องของความละเอียดอ่อนจากสิ่งเล็กๆน้อยๆที่เรามองข้ามนี้ละครับ

ยังมีคุณลักษณะพื้นฐานอีกมากที่ผมอยากจะให้คุณสำรวจตัวเองดู ลองส่องกระจกดูนะว่า คุณดูเป็นมิตรมั้ย? ดูน่าเชื่อถือมั้ย? ดูสะอาดสะอ้านมั้ย? ไม่ได้แปลว่าต้องดูสวยหล่อระดับดารา แต่คำถามคือ คนในกระจกนั้นน่าคบหามั้ย? รูปลักษณ์ภายนอกก็เป็นสิ่งแรกที่คนใช้ตัดสินเหมือนกัน

ความสำคัญของการพัฒนาคุณลักษณะการถ่อมตน

ความชอบที่ตามมาจะทำให้ผู้อื่นอยากที่จะมีส่วนร่วมกับเรามากขึ้น เคล็ดลับมันอยู่ตรงนี้ กลยุทธ์ แผนการตลาด แนวคิดการดำเนินงาน การวางผังโครงการ สิ่งเหล่านี้ไม่ก่อให้เกิดความเคลื่อนไหว ไม่สามารถทำให้สิ่งต่างๆเกิดขึ้นมาได้ หากคุณต้องการให้งานสำเร็จ คุณต้องให้คนเข้ามามีส่วนร่วม และเขาจะไว้วางใจและให้ความร่วมมือกับคุณก็ต่อเมื่อเขาชื่นชอบในคุณลักษณะของคุณ

ไม่ว่าคุณจะเป็นใครทำอาชีพอะไร เป็นพนักงานประจำ เป็นเจ้าของธุรกิจเล็กๆ หรือเป็นเจ้าของธุรกิจหมื่นล้าน คุณจำเป็นที่ต้องฝึกฝนคุณลักษณะของผู้นำ เรียนรู้ที่จะชอบคนอื่น หัดพูดจาไพเพราะ ยิ้มแย้ม แต่งตัวสะอาด  ดูเป็นมิตร ช่วยเหลือคนอื่นโดยไม่หวังผลตอบแทน รักที่จะแบ่งปัน เอาใจเขามาใส่ใจเรา ถ่อมตัว ชื่นชมคนอื่นอย่างจริงใจ สิ่งเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เป็นเคล็ดลับง่ายๆในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น ขอจงอย่าละเลย


1 Comment

  • Aon
    13/11/2016 21:19

    ขอบคุณสำหรับบทความดีๆค่ะ